آشنایی با مشاغل هوانوردی

نوشته شده توسط

سارا عیوضی

آشنایی با مشاغل هوانوردی

مدیریت کردن، هدایت کردن و کنترل یک پرواز از هنگامی که هواپیما از روی باند پرواز جدا شده و در باند مقصد به زمین می نشیند را هوانوردی می گوییم.

این پرواز می تواند پرواز حمل ونقل مسافران،پرواز نظامی و.... باشد. این شغل هم مانند دیگر مشاغل قسمت های مختلفی دارد که هر کدام وظایف مربوط به خود را دارند. خلبانی،مراقبت پرواز و ناوبری هوایی از سه زیر شاخه این رشته هستند که افراد متناسب با علایق خود یکی از این سه رشته را برمی گزینند و در آن تحصیل می کنند. کل تیم پروازی که یک پرواز را مدیریت می کنند فقط یک هدف دارند که هواپیمای آنها بدون هیچ خطایی در مقصد فرود آید. ایمنی پرواز از مهم ترین مواردی است که مشاغلان هوانوردی به آن دقت می کنند.میزان درست انجام دادن مسئولیت هر شخص در این شغل به طوری است که شاید اگر نتواند مسئولیتش را به نحو احسن انجام دهد خساراتی جبران ناپذیر را به بار آورد. فرض کنید مراقبت پرواز در یک پرواز اطلاعات لازم به خلبان را ندهد، عدم آرامش و تمرکز در او حاصل می شود و ممکن است خساراتی بدون جبران برای شرکت خود به همراه داشته باشد.شرکت های هواپیمایی بخش اعظمی از اقتصاد خود را به داشتن ایمنی در پرواز اختصاص می دهند و برای استخدام مشاغل هوانوردی افراد را از یک فیلترینگ عبور داده و سپس برروی میزهای مسئولیتی خود می نشانند. از مهم ترین ویژگی های مشاغل هوانوردی بحث سلامت جسمانی است. قد و وزن مناسب با قد، دید چشم خوب داشتن، عدم کور رنگی و تعداد دندان ها از مواردی است که در بین داوطلبان به خصوص مربوط به خلبانان معاینه می شوند. آموزش های لازم برای کسانی که این شغل را انتخاب می کنند متفاوت است، فرضاً برای یک خلبان حداقل زمان لازم آموزش برای اولین پرواز دو سال و نیم و حتی ممکن است که این آموزش تا هفت سال هم برسد. بحث دیگر در این شغل،هزینه هایی است که برای تربیت یک نفر که بتواند بازده کاملاً بالایی داشته باشد را می توان اشاره کرد. اما بحث ناراحت کننده درباره این شغل این است که افراد با تقبل همه هزینه ها و آموزش هایی که دیده اند چندین سال است که شرایط خوبی ندارند و شرکت ها سعی می کنند افراد قدیمی و باسابقه خود را حفظ کرده و ادامه فعالیت خود را با آنان پیش ببرند و به این ترتیب به تعداد بیکاران نیروهای جوان و مشتاق این شغل نیز روز به روز افزوده می شود. در حال حاضر بیش از دو هزار نفر در گرایش خلبانی در صف انتظار پرواز هستند.

مشاغل هوانوردی چیست؟

 انسان از گذشته در آرزوی پرواز در آسمان و رفتن به دور دست‌ها و دیدن زمین از آسمان بوده است. با پیشرفت تکنولوژی این آرزوی دیرینه انسان به نوعی با استفاده از صنعت، فناوری و تکنولوژی جامعه عمل پوشید. انسان با استفاده از وسیله هایی که توانست بسازد قادر شد بتوانند بر فراز آسمان پرواز کند. رفته رفته استفاده های این وسایل پروازی فراوان شد و انسان از آن علاوه بر جابجایی آسان و سریع برای کارهای دیگرش نیز استفاده کرد.

 هوانوردی یا جابجایی در هوا به فعالیت‌های گفته می شود که انسان در آن پرواز را به صورت مکانیکی تجربه می کند. هوانوردی با استفاده از هواپیماها و بالگردها انجام می‌شود که به دو دسته کلی هوانوردی نظامی و هوانوردی غیر نظامی تقسیم می‌شود. هوانوردی نظامی هرآنچه پرواز و جابجایی هوایی  باشد که برای اهداف نظامی مانند جنگ، حمله، دفاع یا درگیری و فعالیت های رزمی پشتیبانی طراحی شده اند را می گویند که نیروی نظامی هوایی هر کشور را شامل می‌شود. اما هوانوردی غیر نظامی هر نوع جابجایی است که هدفش نظامی نیست و برای اهداف دیگر مانند جابه‌جایی مسافر یا تفریحی انجام می‌شود.

 خود هوانوردی غیر نظامی نیز به دو زیرشاخه ترابری هوایی که به منظور حمل مسافر انجام می‌شود و همچنین هوانوردی عمومی تقسیم می شود. هوانوردی عمومی شامل هواپیماهای شخصی، امدادی، تفریحی و غیره است.

بنابراین بخش قابل توجهی از مشاغل هوانوردی را می‌توان به مشاغل نظامی نسبت داد اما به طور مستقل هم می‌توان به این مشاغل پرداخت. خلبانی یکی از مهم‌ترین مشاغل هوانوردی است و یا مدیریت سامانه موشکی و یا مدیریت خطوط هوایی و غیره. با این حال در ادامه بیشتر به بررسی مشاغل هوانوردی و همچنین بازارکار و میزان درآمد هز شغل خواهیم پرداخت.

مشاغل مربوط به هوانوردی

 هوانوردی امروزه به یکی از پر سود ترین جنبه های زندگی انسان از لحاظ اقتصادی بدل شده است. انسان های زیادی دوست دارند که هوا را برای جابجایی خود استفاده کنند. استفاده از هوا و هواپیما برای جابجایی به دلایل مختلفی رونق گرفته است که از مهم‌ترین آن‌ها می توان به سرعت و امنیت بالا نسبت به جابجایی های دیگر مانند زمینی و دریایی اشاره کرد. گردش مالی عظیم این بخش آن را به یکی از بخش های مهم هر کشور برای توسعه اقتصادی بدل کرده است. کشورهایی که صنعت گردشگری هوایی قوی دارند اقتصاد قوی تری هم دارند. این حجم عظیم از گردش مالی باعث شده است این حوزه دارای مشاغل فراوان باشد که میتواند افراد بسیاری را برای کار در این صنعت وارد کند. از ساخت هواپیما گرفته تا خدمه پرواز همگی در جمع مشاغل این صنعت قرار می‌گیرند. اما خود پرواز در دانشگاه دارای رشته هوانوردی است که دارای سه گرایش اصلی مراقبت پرواز ، ناوبری هوایی و خلبانی است.

 مراقبت پرواز

برج مراقبت یکی از مهم ترین عناصر ناوبری هوایی در دنیای امروز است. هماهنگی بین هواپیماهای موجود برای برخورد نکردن به هم از لحظه برخاستن تا پرواز و لحظه نشستن کار مراقبت پرواز است. عدم وجود این امنیت باعث فاجعه های انسانی مالی و جانی می شود. در هنگام حادثه مهم ترین و تاثیرگذارترین بخش سنجش حادثه، بخش امنیت پرواز است که می‌تواند با اتخاذ تصمیم مناسب از فجایع جلوگیری کند. در هنگام وقوع سوانح نیز پیگیری مکان حادثه برای اعزام هر چه سریع تر نیروهای امدادی  از وظایف امنیت پرواز است.

  ناوبری هوایی

 امنیت در هوا به دلیل اهمیت بالا افراد زیادی را درگیر خود کرده است. شرکت‌های هواپیمایی در بخش ناوبری هوایی خود با استفاده از متخصصان به طراحی  مسیرهای پروازی، مانور های تاکتیکی و مسیرهای مختلف یاری دهنده به خلبانان برای کنترل بهتر هواپیما و موقعیت یابی از طریق تکنیک های مختلف و فنون ویژه ناوبری هوایی می پردازند. در یک کلام ناوبری هوایی برنامه ریزی، ضبط و کنترل انتقال یک هواپیما از یک نقطه به نقطه دیگر است. هدایت اصلی ترین مفهوم در  ناوبری هوایی است.

 خلبان

خلبان هواپیما مهم ترین فرد در کنترل یک وسیله جابجایی هوایی است و هدایت هواپیما اصلی‌ترین وظیفه او است. این شغل آرزوی دوران کودکی بسیاری از مردم است. شغل خلبانی نیازمند داشتن گواهینامه خلبانی است که باید آن را از آموزشگاه های هوانوردی دریافت کرد. خلبان همانند هوانوردی به دو نوع نظامی و غیرنظامی تقسیم می شود.

  در ایران برای ورود به شغل خلبانی نظامی باید وارد دانشکده نیروی هوایی ارتش پرواز شده و دوره آن را بگذراند و وارد ارتش شوید. البته همه فارغ التحصیل می تواند در هواپیماهای ترابری هم پرواز کند.

افراد علاقمند همچنین می توانند گواهینامه های خلبانی را از مراکز آموزش خلبانی دریافت کنند. هزینه پایه شروع این کلاس ها ۳۰ میلیون تومان است. همچنین خلبیانان چه در بخش نظامی و چه در بخش غیر نظامی باید دارای مدارک فراوان اعم از پزشکی و تحصیلی و غیره و سلامت جسمانی و روحی لازم باشد که  داشتن این موارد یکی از دلایل سخت بودن این شغل است.

  از دیگر مشاغل هوانوردی بخش شرکت‌های هواپیمایی آن است که هواپیماها را در بخش‌های مختلف مسافربری و حمل و نقل مورد استفاده قرار می‌دهند. مهماندار، فروش‌ بلیط،  تور و خدمات پرواز از کارهای این شرکت ها است. در بخش ساخت هواپیما نیز که بخش مهندسی است می‌توان مشاغل مربوط به مهندسی مکانیک و غیره را پیدا کرد.

مکان‌های پروازی در حال گسترش هستند. با توجه به گسترش زیر ساخت‌ها و همچنین افزایش تعداد هواپیما‌ها شخصی می‌توان امیدوار بود که مشاغل حوزه هوانوردی چه در زمینه نگهداری پرنده‌ها و چه تعمیر و غیره روز به روز افزایش پیدا کند. پایگاه‌های هوایی که عمدتا در شمال کشور، شیراز و تهران هستند و پرواز‌های شخصی و تفریحی را ساپورت می‌کنند نیروی خدمات بسیار زیادی استخدام می‌کنند.

 بازار کار و درآمد حوزه هوانوردی

 در ایران به دلیل نبود رونق سیستم هوایی کشور بازار کار مناسبی نسبت به دیگر کشورهای پیشرفته جهان برای هوانوردی موجود نیست. عدم وجود زیرساخت‌های لازم برای آموزش خلبانان و همچنین نبود زیرساخت‌هایی مانند هواپیماهای سالم و کافی و همچنین نبود فرودگاه های متعدد از دیگر عوامل عدم رونق بازارکار رشته های هوانوردی و مشاغل مربوط به آن شده است. البته در هوانوردی نظامی اوضاع کمی بهتر است. به طور مثال ارتش، سپاه و نیروی انتظامی همه ساله افراد مختلفی را برای کار در هوانوردی نظامی استخدام می‌کنند.

 علاقه مندان به حوزه مشاغل هوانوردی که می خواهد به حوزه خلبانی یا مشاغل دیگر مربوط به آن را تجربه کنند می‌تواند از طریق ارتش یا شرکت‌های هواپیمایی شغل مورد نظر خود را در هوانوردی پیدا کرده و در آن مشغول به کار شود. همچنین مهندسین مکانیک و کامپیوتر میتوانند در حوزه ساخت هواپیما به شرکت‌های هواپیمایی کمک کنند و در آن استخدام شوند. از میزان دقیق و متوسط در درآمد خلبانان و شرکت‌های هوایی آمار دقیق موجود نیست.

خلبانان ممکن است به صورت ساعتی حقوق دریافت کنند در بسیاری از شرکت‌های بزرگ به صورتی ساعتی، روزانه و یا پروازی و ماهانه حقوق دریافت می‌کنند. درآمد خلبانان در جهان بسیار بالاست و این درآمد با توجه به سابقه کار خلبان بیشتر و بیشتر هم می‌شود. برای مثال حداقل درآمد یک خلبان در آمریکا بیش از صد و بیست هزار دلار است. اگر درآمد خلبانان ایران را حدود ده میلیون تومان در ماه هم در نطر بگیریم و در حداکثر حقوق بیست میلیون تومان باز هم اختلاف فاحشی بین درآمد‌های جهانی و درآمد در کشور ما وجود دارد.

 مزایا و معایب شغل های حوزه هوانوردی

 از مزایای مشاغل هوانوردی می توان به حقوق نسبتا خوب نسبت به سایر حوزه ها نام برد. همچنین پرستیژ اجتماعی بالایی که مثلا شغل خلبان وجود دارد از دیگر مزایای این شغل است. پرواز هم که همواره آرزوی انسان بوده از دیگر مزایای این شغل است. درآمد بیش از صد میلیون و تا سی صد میلیون تومان در ماه احتمالا در هیچ شغل رسمی وجود نداشته باشد و در سایر مشاغل هم همینطور بنابراین خلبانی را می‌توان جزو یکی از بهترین و پردرآمد ترین مشاغل دانست.
سایر مشاغل هوانوردی البته از این مزیت برخوردار نیستند و فقط می‌توان به آرامش کاری و محیط کار مناسب آن‌ها به عنوان مزیت اشاره نمود.

  از معایب مشاغل هوانوردی هم می توان به استرس بالای کار در مثلا خلبانی اشاره کرد. همچنین خستگی بیش از حد به دلیل پرواز و مسائل مربوط به هواپیما از دیگر معایب این شغل است.  در بسیاری از موارد کار با هواپیما بسیار سخت است مخصوصا در حوزه نظامی که جان انسان نیز در خطر است. همچنین در بخش نظامی به علت آماده بودن در همه شرایط خستگی بیش از حد و نداشتن ساعت کاری معین از دیگر معایب است. امکان سقوط هواپیما در هواپیماهای مسافربری کشته شدن تعداد بسیاری از آدم ها  باعث ایجاد نوعی درگیری ذهنی می‌شود.

بنابراین در مشاغلی چون خلبانی در هر سطحی از آن علاوه بر جذابیت‌هایی که وجود دارد خطر مرگ هم همواره افراد مختلف را تهدید می‌کند به همین دلیل بسیاری که علاقه‌ای به خطر کردن و ریسک کردن ندارند وارد این حوزه نمی‌شوند.

موفقیت در حوزه هوانوردی و خصوصا مشاغلی چون مدیریت هوایی و خلبانی نیازمند تجربه و دقت بسیار زیادی است. همواره اطلاعات دقیقی در خصوص ابعاد مختلف یک پرواز در اختیار خلبان و برج هدایت و مراقبت قرار داده می‌شود و این افراد باید با تجربه و تخصص خود زمینه هدایت هواپیما و سایر پرنده‌ها را ایجاد کنند.

نظری برای این مقاله ثبت نشده است

اخبار استخدامی