آشنایی با مشاغل مذهبی

نوشته شده توسط

سارا عیوضی

آشنایی با مشاغل مذهبی

ابتدا لازم است رابطه بین دین و مذهب را بیان کنیم؛دین عام است و به معنای اطاعات از خداوند و همچنین به معنای جزا هم می باشد(برگرفته از قرآن) ولی مذهب خاص است و به مفهوم مومن و با تقوا و متدین می باشد.

مذهب انشعابی از دین است و ممکن است یک دین مذاهب مختلفی داشته باشد(دین اسلام- مذاهب شیعه و اهل تسنن) اما کسانی که در ادیان و یا مذاهب خود تحقق و تفحص می کنند و در این زمینه سعی می کنند اطلاعات منطقی و درست را بیان و دین خود را بر حق نشان دهند ؛زیرا دو عامل اساسی در جامعه ملت و مذهب می باشد.دین و آدمی هیچگاه از یکدیگر جدا نبوده و نیست و به صورت فطری است زیرا نیرویی در درون انسان او را وادار به انتخاب می کند. در این انتخاب عوامل زیادی تأثیر دارندکه از جمله آنها می توان به جغرافیای زندگی و والدین نام برد.اسلام، یهودیت، مسیحیت،بوداگرایی، هندوگرایی،کنفسیوس، زرتشت و شیطان پرستی از جمله ادیانی هستند که هر کدام برای خود مذاهبی دارند.در هر دینی افراد از عده پیشین خود که بوده اند و آنها را به عنوان انسانی کامل و پاک قبول دارند پیروی کرده و آنان را الگوی خود قرار می دهند. افرادی هستند که در نگه داشتن دین و مذهب خود تلاش کرده و آنان را به عنوان شاغلان مذهبی می شناسیم.شاغلان در مذهب می توانند تفسیر کتب پیامبران یا ائمه خود، راوی داستانی پند آموز، راوی فعالیت های خارق العاده افراد در رأس دین خود، تلاش برای برگزاری جلسات و تجمع های بزرگ برای گرامی داشت پیروان خود، ایجاد شور و نشاط و تحریک دیگر افراد برای برتری نشان دادن دین خود به دیگر ادیان و یا به طور کلی که آنان حق هستند، از فعالیت های شاغلان مذهبی هستند.شاغلان مذهبی نباید بی دلیل و هیچ سندی نطقی داشته باشند زیرا بسیاری از افراد به دلیل عدم آگاهی می توانند در یک جلسه دین خود را کنار گذاشته و دین دیگری را برگزینند که چنین افرادی مطمئناً سست اراده و در آینده دچار تغییر دین کنونی خود نیز می شوند.شاغلان مذهبی در حقیقت خود آیینه ای از مذاهبی هستند که درآن فعالیت می کنند. دین و مذهب امری شخصی است که فرد باید با تحقیق و آگاهی آن را برگزیند، رفتار و اخلاق یک شخص است که مشخص می کند او چگونه انسانی است و دیگران به واسطه همین رفتار و اخلاق اوست که به سمت مذهبش گرایش پیدا می کنند. شاغلان مذهبی این حق را ندارند برای نشان دادن برتری دین خود بر دیگر ادیان به آنها بی حرمتی و یا آنها را زیر سوال ببرند. مسلماً دین چیزی جز انسانیت و یکتاپرستی نیست. یکتاپرستی در گذر زمان دستخوش تغییرات بوده؛ گاهی بت پرستی بوده و گاهی هم علم و گاهی...

مشاغل مذهبی چیست ؟

مذهب در تعریف کلی به معنای راه و روش است و در مفهوم دینی به مسیر اعتقادی افراد گفته می‌شود ، مجموعه ای از اعتقادات و باورهایی که در یک جهان‌بینی خاص برای  پاسخ به پرسش های بشر گرد هم آمدند تا به چگونه زیستن کمک کنند. از طریق انتخاب یا از طریق بزرگان و خانواده به بشر منتقل می‌شود. شلایر ماخر دین را احساس خدا آگاهی و کانت دین را عبارت از شناخت تکالیف ما به عنوان احکام الهی می‌داند.

تعداد زیادی دین در سراسر جهان وجود دارد که دلیل آن هم نوع نگاه انسان به جهان و اطرافش است که در هر انسان با انسان دیگر تفاوت دارد. در ایران دین و مذهب رسمی و اصلی اسلام و شیعه است که بیشترین پیروان را در جامعه دارد و قانون اساسی نیز به این مورد اشاره کرده است.

نهاد‌های دینی در کشور‌های مسلمان و یا بهتر بگوییم در کشور‌های دین دار بسیار زیاد هستند و همه این نهاد‌ها نیازمند کارکنان و سرپرستانی هستند به همین دلیل مشاغلی در این حوزه شکل گرفته است که ما از آن تحت عنوان مشاغل مذهبی یاد کرده‌ایم. مشاغل مذهبی بسیار متفاوت از سایر مشاغل موجود در کشور است. از سویی بسیار جدید هستند و از سویی هم بسیار ریشه دار. درآمد آن‌ها یا کم است یا مشخص نیست و در مورادی حتی نمی‌توان برخی از امور آن را شغل نامید.

به همین دلیل صحبت از این نوع شغل همواره با تردید‌ها و مشکلاتی روبرو بوده است. با این حال بررسی آن خالی از لطف نیست چرا که افراد زیادی در این مشاغل مشغول به کار هستند و از سوی دیگر معرفی این دسته شغلی و مسائل آن می‌تواند جذابیت‌های خاصی هم داشته باشد.

مشاغل مذهبی را می‌توان با توجه به موضوعات مختلفی دسته بندی نمود اما باز هم باید اشاره کنیم کار دشواری است به همین دلیل جدای از مقدس بودن مذهب و مسائل مربوط به آن نگاهی به مذهب به عنوان یک شغل و زمینه شغلی خواهیم داشت.

 مشاغل حوزه مذهب

 به دلیل این که در ایران مذهب نقش عمده‌ای در معادلات و مناسبات اجتماعی اقتصادی و سیاسی دارد مشاغل مذهبی رواج بسیاری یافته است. افرادی که به مذهب علاقه دارند می توانند به عنوان مثال به حوزه علمیه رفته و یا در دانشگاه دانشجو شوند و مطالعات خود را در حوزه مذهبی افزایش دهند. به دلیل ساخت سیاسی نظام سیاسی ایران ، جمهوری اسلامی به روحانیت و مذهب آن اهمیت فراوانی قائل است و در بسیاری از مناصب حکومتی خاصه روحانیون است.

مداح

یکی از مهم‌ترین مشاغل مذهبی در کشور ما مداحی است. مداحی اهل بیت از اهمیت زیادی برخوردار است و خصوصا در ماه‌های محرم و ایام خاص نیاز به مداحان بسیار زیاد احساس می‌شود.

مسئول تبلیغات

یکی دیگر از مشاغل حوزه تبلیغ است که افراد در حوزه مذهبی فعالیت دارند حوزه دیگر حوزه قضاوت است که با توجه به قانون ایران تنها کسانی که با مذهب و امور مذهبی آشنایی دارند می توانند در آن به قضاوت یا وکالت مشغول شوند.

در حوزه مذهبی از دو راه می توان وارد کار شد: حوزه علمیه و دانشگاه

 حوزه علمیه: مراکز آموزشی تشیع در سراسر ایران که به آموزش و ترویج و مطالعه در حوزه مذهب تشیع و دیگر مذاهب می‌پردازند به حوزه علمیه مشهور هستند. حوزه علمیه دارای ۵ سطح می باشد که به ترتیب  سطح مقدماتی یا همان دیپلم، سطح یک یا همان کاردانی، سطح ۲ یا همان کارشناسی، سطح ۳ یا همان کارشناسی ارشد یا همان دروس خارج که به مثابه دکترا است و در آن خارج فقه درس داده می‌شود.

طلاب یا همان دانشجویان حوزه‌های علمیه در مکان‌هایی به نام حجره زندگی و تحصیل می کنند و در دوره‌های حدوداً ده ساله در سطوح عالی برای درس خارج آماده می‌شوند و بعد از پایان کار در حوزه علمیه می توانند به عنوان مبلغ مکان‌های مختلف در خارج و چه در داخل کشور رفته و در آن جا به ترویج دین مشغول شوند.

 از طرف دیگر هم چنین افراد فارغ‌التحصیل از حوزه یا کسانی که همچنان در آن تحصیل می‌کنند، می توانند در همه مناصب حکومتی نظام جمهوری اسلامی ایران صاحب منصب شده و به فعالیت مشغول شوند. یکی از مهمترین مناسب رهبری است که یکی از شرایط آن  آشنایی با امور مذهبی و اجتهاد است. ریاست قوه قضاییه  دادگستری ایران باید از روحانیون باشد، همچنین از ۱۲ عضو شورای نگهبان ۶ عضو به انتخاب رهبری از فقها هستند. روحانیون می‌توانند در  مناصب قوه مجریه و مقننه نیز عضو شوند.

ریاست مکان های مذهبی همچون آستان قدس و امامزاده ها بر عهده روحانیون است. مجلس خبرگان باید تماما از روحانیون واجد شرایط تشکیل شود.  مجمع تشخیص مصلحت نیز تعدادی  روحانی دارد که در آن مشغول به فعالیت هستند. 

 هر دانشگاه در کشور باید یک نماینده ولی فقیه داشته باشد که توسط رهبری انتخاب می شوند. هر شهر هم با را نماینده ولی فقیه است که مسائل مذهبی شهر را رسیدگی می‌کند. در نهادهای نظامی نیز همه دارای نمایندگان از طرف رهبری هستند که به فعالیت های مذهبی در این نهادها دست می زنند. سازمان های مختلف مذهبی ، نهادها ، ارگان‌ها ، موسسات ترویج مذهب، کانون‌ها و بنیادهای مذهبی همگی نیازمند کسانی هستند که به علوم مذهبی آشنایی داشته باشند. تشکیلات قضایی ایران اعم از دیوان عالی کشور، دادستانی کل کشور، محکمه عالی قضات، دادسراها و دادگاه‌های عالی استانها و شهرها، دیوان عدالت اداری، سازمان قضایی نیروهای مسلح، دادگستری‌ها و...  مکان‌هایی هستند که روحانی هم می توانند در آنجا مشغول به کار شوند. تدریس در دانشگاه‌ها و خود حوزه علمیه هم از دیگر مشاغل حوزه مذهب در ایران است.

 دانشگاه: افراد علاقه مند به  حوزه مذهب می‌توانند در دانشگاه‌های کشور به تحصیل مشغول شده و در رشته الهیات و معارف اسلامی به مدارج عالی برسند. گرایش های ارشد الهیات زیاد است که تعدادی از آن‌ها را در زیر می آوریم.

علوم قرآن و حدیث، فلسفه و حکمت اسلامی، فقه متقارن و حقوق خصوصی اسلامی، متقارن و حقوق عمومی اسلامی، فقه و حقوق جزای اسلامی، علوم قرآنی، علوم حدیث (4 گرایش)، نهج‌البلاغه (3 گرایش)، علوم قرآنی (تفسیر قرآن مجید)، فقه و مبانی حقوق اسلامی، ادیان و عرفان، تاریخ و تمدن ملل اسلامی، فلسفه و کلام اسلامی (2 گرایش)، معارف قرآن، عرفان اسلامی، فقه شافعی، تفسیر و علوم قرآن، علوم و فنون قرائات، علوم و معارف نهج‌البلاغه، فقه و حقوق خصوصی، تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی، عرفان تطبیقی، مذاهب فقهی، دین شناسی، شیعه شناسی، کلام امامیه، کلام شیعه، ادیان ابراهیمی، ادیان غیر ابراهیمی، کلام اسلامی و...

فارغ‌التحصیلان این گرایش‌ها می توانند در حوزه آموزش فعالیت کرده و به تدریس و ترویج علوم مذهبی مشغول شوند. همچنین آن ها می‌توانند به عنوان پژوهشگر در موسسات مختلف مذهبی استخدام شوند و به پژوهشگری و تحقیق روی آورند. همچنین مدیریت مکان های آموزش دینی از دیگر شهرهای این گرایش‌ها است.  قضاوت و وکالت در گرایشهای حقوقی وجود دارد که فرصت شغلی خوبی محسوب می شود. 

بنابراین به طور کلی می‌توان به مشاغلی چون مداحی، سرپرستی امازاده‌ها و مساجد، مشاغل رسمی که مختص مذهبیون است و مشاغلی از این قبل اشاره نمود.

درآمد و بازارکار مشاغل مذهبی

شاید سخت ترین کار تعیین درآمد در مشاغل مذهبی باشد چرا که اولا بسیار فاصله شغلی وجود دارد برای مثال بین یک مدیر مذهبی و یک مداح و از طرف دیگر به دلیل اهمیت مذهب گاها نمی‌توان بحث مالی در خصوص آن کرد. اما همانطور که در ابتدا اشاره کردیم باید با این موضوع هم مانند یک شغل عادی روبرو شد.

بازارکار مشاغل مذهبی نسبت به سایر مشاغل نسبتا خوب است. یعنی افرادی که وارد رشته‌های فوق و یا وارد حوزه علمیه می‌شوند در صورتی که بتوانند به خوبی از پس دروس خود برآیند می‌توانند در پژوهشگاه‌های مختلف و اندیشکده‌ها و یا حتی در مناصب مختلف مشغول به کار شوند.

مزایا و معایب مشاغل مذهبی

درآمد پایین در مشاغل مذهبی مهم‌ترین نقطه ضعف است. معمولا روحانیون در سطوح پایین تر درآمد چندانی ندارند و با مشکل روبرو هستند و از سوی دیگر نوع کاری که آن‌ها انجام می‌دهند جای زیادی در بازار آزاد ندارد به همین دلیل امکان کار خارج از دستگاه رسمی چندان میسر نیست. به همین دلیل هم بسیاری از افرادی که در این مشاغل فعالیت می‌کنند به کار دوم روی می‌آورند.

از سوی دیگر بسیاری از افرادی که در این مشاغل کار می‌کنند به صورت تمام وقت و مشخص نیست. مثلا مداحی را نمی‌توان به صورت کامل یک شغل در نظر گرفت چرا که بسیار پراکنده صورت می‌گیرد. بنابراین به دلیل جایگاه والایی که مذهب دارد معمولا مشاغل آن هم تحت تاثیر همین موضوع هستند و به بحث درآمد و حقوق توجه چندانی نشده است.

چگونه در مشاغل مذهبی موفق شویم؟

لازمه موفقیت در مشاغل مذهبی ایمان راستین به کاری است که انجام می‌دهیم به همین دلیل هم اغلب افرادی برای این کار انتخاب می‌شوند که اعتقاد زیادی دارند. بهتر است برای ورود به این کار علوم حوزوی داشته باشید تا بتوانید بهتر با شرایط کاری خود و مسائلی که حول آن ایجاد می‌شود کنار بیایید.

در کنار این موضوع می‌توان به نکات دیگری هم اشاره کرد. دانش مدیریت و اطلاع از دانش‌های جدید چون سخنوری و غیره هم در این مشاغل کاربرد زیادی دارد بنابراین باید مجموعه‌ای فنون و علوم را برای وارد شدن به این کار فرا گرفت.

نظری برای این مقاله ثبت نشده است

اخبار استخدامی