آشنایی با شغل متخصص صنایع غذایی

نوشته شده توسط

باجاب

آشنایی با شغل متخصص صنایع غذایی

یکی از علومی که زندگی نوع بشر را دگرگون ساخته و به نوعی دنیای مدرن را صورتبندی کرده است، علوم تجربی است. علومی که بر پایه آزمایش و آزمون و خطا شکل گرفته است و تلاش دارد تمام موضوعات و مسائل را به نوعی در آزمایشگاه بسنجد و راجع به آنها اظهار نظر نماید.

امروزه حیطه ها و شاخه های علوم تجربی به همه پستو های زندگی نوع بشر سَرَک کشیده و راجع به آن‌ها سخن می گوید. یکی از بخش هایی که انسان ها بصورت مداوم، لحظه ای و روزانه  با آن‌ها در ارتباط است موضوع غذا و محصولات مرتبط با خوراک انسان است.

در گذشته انسان ها در غیاب حساسیت های امروزی، به نوعی کمترین توجه را نسبت به سلامت غذایی خود و اجتماع اطراف خود داشتند. اما امروزه و به دنبال پیشرفت علم در حیطه های مختلف توجه به شاخص های سلامت مواد غذایی بسیار رشد نموده است، تا جایی که تمام مواد غذایی ایی که از تونل سازمان های استاندارد ملی و بین المللی می گذرند باید بتواند حداقل هایی را دارا باشند.

به واقع صنعت تولید گونه های مختلف مواد غذایی  در دنیا رو به رشد است. به علت تغییراتی در  مدل زندگی انسان ها و رشد بیش از پیش نیاز جوامع به مواد خوراکی و غذاییِ بسته بندی شده، بصورت مرتب شاهد شکل گیری کارخانه ها و کارگاه های تولید و یا بسته بندی مواد غذایی هستیم.

حال برای نیل به هدف که همانا تولید محصولات و مواد غذایی با کیفیت و رساندن محصولات به مشتریان و مصرف کنندگان است، می بایست فعالیت های زیادی در کارگاه ها و کارخانه ها صورت پذیرد. که در این زمینه می توان؛ بهره جویی از اسلوب بهینه در ایجاد و تولید مواد خوراکی، طرح و برنامه به منظور مدیریت روندهای  مناسب برای تولید و غیره اشاره نمود.
بهتر شدن الگوی مصرف و همچنین افزایش کیفیت مواد غذایی نیازمند الگو سازی و استاندارد سازی‌هاییست که بنظر می‌رسد باید به صورت علمی و جدی صورت بگیرید و این امکان میسر نمی‌شود مگر آن که از کارشناسانی در این حوزه استفاده نماییم. به همین دلیل در این یادداشت به کارشناس صنایع غذایی پرداختیم تا اهمیت این شغل را بررسی و در کنار آن بحث تحصیلات و وظایف و همچنین بازارکار آن را طرح نماییم.
معمولا فارغ التحصیلان و یا افرادی که قصد دارند به این رشته ورود کنند دغدغه‌هایی در خصوص مسائل کاری و تحصیلات در این رشته دارند به همین دلیل هم تلاش می‌کنیم به پرسش‌هایی که برای این افراد به وجود می‌آید پاسخی شایسته دهیم.

معرفی شغل متخصص صنایع غذایی

 

برای این معرفی بهتر است این سوال را مطرح نماییم که یک متخصص مواد غذایی کیست و چه وظایفی برعهده دارد؟ یک متخصص مواد غذایی با توجه به دروسی که گذرانده و تخصصی که کسب نموده است، در فرآیندهای مختلف عرصه پیش تولید، تولید و ارزیابی محصولات حضوری فعال داشته و قاعدتا مسئولیت هایی بعهده دارد.

وظیفه این متخصص که خود دانش آموخته رشته علوم و صنایع غذایی است؛ سنجش بهداشت مواد خوراکی و معیارهای کنترل کیفی در فرآیند تولید محصولات است.

 جایگاه متخصص مواد غذایی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است، هم از آن نظر که تخصص وی با سلامت آحاد جامعه گره خورده است  و  هم از منظر این که تمام تولیدات کارخانه باید به تایید نمایندگان سازمان های سلامت و بهداشت برسد.

به واقع یک متخصص مواد غذایی تمام مراحل تولید یک کارخانه از لحظه ورود مواد اولیه که از نظر کیفیت ابتدا آن ها را می سنجد تا تمام پروسه های تولید را زیر نظر دارد. در طی مراحل تولید بصورت مرتب در حال نمونه گیری و نمونه برداری و بررسی تولیدات و سنجش کیفیت آن‌هاست.

متخصص صنایع غذایی در موضوع سازوکار ها و فرآیندهایی که مواد اولیه اعم از فرآورده های دامی و کشاورزی را به مواد خوراکی که دارای استاندارد های لازم بوده و ارزش غذایی دارد مبدل می نماید، تخصص لازم را دارد.

این سازوکارها در حیطه آماده سازی، فرآوری و مبدل نمودن، بسته بندی و جا به جایی مواد خوراکی در داخل واحدهای یک کارخانه و یا از کارخانه به سوی بازار می باشد. افزایش جمعیت جهان و نیازهای بیش از پیش به مواد خوراکی، همزمان با بالا رفتن میزان آسیب ها در بخش دامی و کشاورزی باعث شده تا  احساس نیاز به وجود این متخصصان برای کاهش و یا رفع این مسائل و کاستی ها بسیار مهم و اساسی جلوه نماید.

به بیان دیگر یک متخصص مواد غذایی می تواند در حیطه هایی که اصطلاحا زمین مهندسی شیمی تعریف می‌شود نیز تخصص های لازم را داشته باشد، که قاعدتا باید از گرایش های مهندسی شیمی وارد این حیطه از علم مواد غذایی شود.

این متخصص در حیطه هایی چون طرح و احداث هر کدام از بخش های ساز وکار تولید، طرح و احداث خط های آماده سازی در کارخانه، فرآوری و تولید مواد خوراکی و نیز بصورت کلی تر طرح و احداث مجموعه ها و کارخانه هی تولیدی صنایع خوراکی متخصص می باشد.

وی با عنایت به ویژگی های شیمیایی، فیزیکی، بیولوژیکی، بهداشت و شاخصه های سلامت مواد خوراکی به طرح یا احداث بخش های مختلف تولید پرداخته و چالش های واحد های مختلف تولید کارخانجات صنایع خوراکی را مرتفع می نماید.

 

 دروسی که یک متخصص علوم و صنایع غذایی می بایست آن‌ها را پشت سر بگذارد:

  • آشنایی با کامپیوتر، آمار و احتمالات،

  •  اصول طراحی کارخانجات مواد غذایی، اصول عمل آوری خشکبار،
  • اصول مهندسی صنایع غذایی، اصول نگهداری مواد غذایی، اقتصاد و مدیریت صنعتی، اقتصاد کشاورزی بارداری و زایمان، باغبانی عمومی، بسته بندی مواد غذایی، بهداشت و ایمنی کارخانه، بیوشیمی عمومی،  تجزیه مواد غذایی، تصفیه آب و فاضلاب، تغذیه، تغذیه -درمانی، تکنولوژی نوشابه های صنعتی و سنتی،
  • تکنولوژی روغن، تکنولوژی غلات، تکنولوژی قند، دامپروری عمومی، رسم فنی، ریاضیات یک و دو، زراعت عمومی، زراعت نباتات صنعتی، زیست شناسی، سردخانه و انبار، سمینار، شیمی آلی، شیمی تجزیه، شیمی عمومی، شیمی فیزیک، شیمی مواد غذایی، صنایع لبنیات، صنایع تخمیری، صنایع گوشت و شیلات،
  • عملیات کشاورزی، عملیات کارگاهی
  • فیزیک الکتریسیته و مغناطیس، فیزیک عمومی، گیاهشناسی، میکروبیولوژی عمومی، میکروبیولوژی مواد غذایی، کارآموزی، کنترل کیفی مواد غذایی، کنسروسازی.

تحصیلات لازم جهت ورود به شغل متخصص صنایع غذایی

حال بهتر است نکته ای را نیز اشاره نماییم و آن‌هم این که؛ دانش آموختگان کدام یک از رشته ها می توانند در قامت یک متخصص مواد غذایی ظاهر شوند. برای پاسخ به این نکته می توان گفت که دانش آموختگان برخی رشته ها، چون علوم و صنایع غذایی، مهندسی شیمی گرایش صنایع غذایی و  مهندسی کشاورزی گرایش صنایع غذایی  وارد این حیطه شغالی شوند.

وظایف یک متخصص صنایع غذایی

حال بهتر است در این بخش به وظایف متخصص صنایع غذایی بپردازیم که تا حدودی ابعاد ناشناخته تر این شغل را روشن تر خواهد کرد.

  • بررسی دقیق مواد غذایی از نظر ویژگی های مختلف آن به منظور درج بروی فرآورده ها

 

  • تحقیق و یافتن طرق مختلف حفظ مواد غذایی بصورت تازه و مطمن
  • یافتن طرق مختلف تولید مواد خوراکی در کمترین زمان و با کمترین هزینه
  • انجام آزمایش های مختلف جهت حصول اطمینان از رعایت استاندارد های کیفیتی و سلامت مواد غذایی
  • تحقیقات و آزمایشات مداوم جهت بررسی مواد اولیه و ارتقای آن‌ها به منظور نیل به سوی فرآورده های خوراکی جدید
  • انجام تغییرات و بهبود شاخص های سلامتی مواد خوراکی؛ به طور مثال تهیه مواد نوشیدنی بدون قند.
  • انجام تحقیقات مداوم و تولیدِ ابتدا به ساکن محصولات در محیط آزمایشگاهی.
  • بررسی و کنترل مواد خوراکی از نظر ویژگی های کیفی و شاخص های بهداشتی
  • طرح عملیاتی احداث کارخانه ها و همچنین واحد های تولیدی مواد غذایی
  • طرح تولید انبوه مواد و محصولات خوراکی، همگام با رعایت شاخصه های سلامت و بهداشت
  • موقعیت شغلی و بازارکار متخصص مواد غذایی

به واقع باید اشاره نمود که یک متخصص صنایع غذایی می تواند در حیطه های مختلفی ایفای نقش نماید. اگر این متخصص کار در کارخانجات و صنایع را برای خود برگیزند می تواند در بخش های چون کنترل کیفیت، خط تولید، بخش تحقیق و توسعه و غیره فعالیت نماید. چناچه این متخصص علاقه مند به کار در محیط آکادمیک باشد نیز می تواند در بخش های مختلفی چون آزمایشگاه های تحقیقاتی و تدریس ایفای نقش نماید.

در حالت کلی می توان بیان نمود که میزان درآمد متخصصان مواد غذایی با وظایف و حیطه های مختلف نزدیک به خط متوسط درآمد ها در کشور ما بوده و رضایت نسبی شاغلان و متخصصان این حوزه را در پی دارد.

معمولا دانشجویان خاصی نسبت به این شغل علاقه نشان می‌دهند و عمده متخصصان صنایع غذایی هم در این رشته به موفقیت می‌رسند به طوری که از رشته‌هایی است که عموما توصیه می‌شود افراد در آن تحصیل کنند. برای موفقیت بیشتر در این رشته بهتر است تا موراد متعددی در نظر گرفته شود. توصیه می‌کنیم اولا دانشجویان این رشته حداقل به زبان انگلیسی آشنا باشند چرا که بسیاری از موضوعات شکل گرفته در این رشته به زبان انگلیسی است. نکته دیگر تحصیل در دانشگاه‌های معتبر است. معمولا اساتید بسیار خوبی در این دانشگاه‌ها هستند که خود از افراد موفق این رشته هستند و توصیه می‌کنیم حتی الامکان در این مراکز تحصیل کنید تا هم از تجربه اساتید آن استفاده کنید و هم مدرک معتبر تری داشته باشید که کار شما را برای ورود به بازار کار ساده تر خواهد کرد

نظری برای این مقاله ثبت نشده است

اخبار استخدامی