آشنایی با شغل مهندس دریا

نوشته شده توسط

باجاب

آشنایی با شغل مهندس دریا

یکی از سوالاتی که ذهن بسیاری از افراد را درگیر می نماید، بحث انتخاب رشته و به دنبال آن انتخاب شغل است. حال اگر فردی بخواهد رشته مهندسی دریا را انتخاب نماید، باید با تامل و تحقیق بیشتری این کار را انجام دهد زیرا پیچیدگی های خاصی حاکم بر این رشته و به طبع آن، این شغل نسبت به سایر مشاغل دانش بیشتری را طلب می نماید.

شاید برای اولین بار این عنوان را شنیده‌اید و در خصوص آن کنجکاو شده اید و یا ممکن است در این رشته تحصیل می‌کنید. به هر حال باید این رشته را یکی از ناشناخته ترین رشته‌های مهندسی عنوان کنیم که در سطح وسیعی هم تدریس نمی‌شود اما به غایت رشته پیچیده‌ای است.

همان طور که از عنوان این رشته پیداست، مهندس دریا فردی است که در زمینه طراحی، ساخت، تجهیز، نگهداری، نظارت و هدایت وسایل دریانوردی اعم از کشتی، قایق و...حضور فعالی دارد. شایان ذکر است که بسته به نوع گرایش تحصیلی این وظایف کاملا از یکدیگر تفکیک خواهد شد.
در این یادداشت تلاش می‌کنیم تا موضوعات کاربردی را به عنوان دیباچه ای بر شناخت این رشته طرح کنیم. هر چند باید مقالات متعددی برای معرفی این رشته و مشاغل آن نگارش شود اما این مطلب می‌تواند راهنمای مناسبی برای شناخت این شغل باشد. عمده مباحثی که مطرح خواهیم کرد در خصوص رشته دانشگاهی، وضعیت استخدامی و بازار کار مهندسی دریا خواهد بود.

 

دروس اصلی مهندسی دریا

در حقیقت حدود نیمی از دروس مهندسی دریا، مشابه سایر رشته های مهندسی است این دروس شامل دروس عمومی، دروس پایه و دروس مهندسی عمومی است. بخش دیگری از دروس مهندسی دریا که طبیعتا بخش کمتری را شامل می شود دروس تخصصی مربوطه در رشته و گرایش های سه گانه است.

به طور کلی می توان گفت که دروس مشترک این رشته در طول تحصیل و در گرایش های مختلف شامل:

ریاضی، معادلات دیفرانسیل، محاسبات عددی، فیزیک مکانیک، فیزیک، شیمی و خواص مواد، مبانی مهندسی برق، رسمی فنی، استاتیک، دینامیک، مقاومت مصالح، ترمودینامیک، مکانیک سیالات، طراحی اجزاء و ماشین، انتقال حرارت، کنترل اتوماتیک است که قاعدتا به توانایی دانشجویان در زمینه علوم ریاضی، فیزیک و شیمی نیاز شایان ذکری وجود دارد.

گرایش های رشته مهندسی دریا

رشته مهندسی دریا در مقطع کارشناسی دارای سه گرایش می باشد. بخشی از دروس گرایش های مختلف این رشته، مشابه یکدیگر بوده و تنها در یکسری از واحد ها تفاوت هایی به چشم می‌خورد.

گرایش مهندسی کشتی:

یک مهندس کشتی فردی است که مسئولیت مسائل فنی کشتی با اوست. به بیان دیگر، مهندس کشتی می‌بایست در زمینه هدایت فنی، تجهیز، تعمیرات، نگهداری و راه اندازی موتور انواع کشتی ها متخصص باشد. برخی از دروسی که هم بصورت نظری و هم عملی برای این گرایش در نظر گرفته شده، موید این موضوع است. از این قبیل دروس می توان به، شناخت کشتی، الکترونیک ارتباطات، ماشین دریایی و...اشاره نمود.

گرایش مهندسی دریانوردی:

یکی دیگر از گرایش های مهندسی دریا، دریانوردی است. به واقع یک دریانورد یا کاپیتان کشتی فردی است که مسئول راهبری، هدایت، مدیریت و حفاظت از جان پرسنل یا مسافران کشتی بوده و بیش از آن که با مسائل فنی کشتی آشنا و در ارتباط باشد، بیشتر در حوزه هایی چون مدیریت پرسنل و خدمه، کنترل وضعیت جوی در دریا و همچنین یافتن بهترین مسیر برای طی طریق است. دروس تخصصی این گرایش نیز درخدمت کارایی هر چه بیشتر یک کاپیتان است که از جمله می توان به دروس مربوط به حوزه مدیریتی، جغرافیایی، مسیریابی و غیره اشاره کرد.

گرایش مهندسی کشتی سازی:

همانطور که از عنوان این گرایش نیز بر می آید، مهندس کشتی ساز فردی است که در تمامی مراحل طراحی، محاسبات ریاضی و نظارت بر ساخت و تعمیر انواع کشتی ها، شناورها، قایق ها و سازه های دریایی چون اسکله‌ها حضور فعال داشته و ایفای نقش می نماید. شایان ذکر است که استقرار سکوهای نفتی که یکی از دشوارترین و در عین حال حیاتی ترین بخش های مهندسی دریا بوده نیز برعهده متخصصان این گرایش است.

نیک پیداست که یک مهندس کشتی سازی برای انجام وظایف خود می بایست تسلط خوبی در علومی چون فیزیک، ریاضی و مکانیک دارا بوده و آن‌ها را بکار گیرد. پیچیدگی مهندسی دریا نیز در همین موضوع است که تقریبا با امور مختلفی سر و کار دارد. هنگامی که موضوع این مهندسی یعنی دریا دقت کنید متوجه کلی بودن و گستردگی آن خواهید شد.

 

بازار کار و موقعیت های شغلی متصور برای دانش آموختگان این رشته

موقعیت جغرافیایی کشور ما که از دو سمت شمال و جنوب مرزهای دریایی داشته و بخصوص مرزهای آبی جنوبی، که کشور ما را به آب‌های آزاد متصل می نماید ظرفیت بسیار مناسبی را برای حمل و نقل دریایی فراهم نموده است.

از سوی دیگر در بین تمامی راه های حمل و نقل در جهان که از دیرباز تا به امروز مورد استفاده انسان قرار می‌گرفته است هنوز هم حمل و نقل دریایی راهی مطمن و کم هزینه به شمار می آید. به همین دلیل نیز بسیار از صادرات نفتی، پتروشیمی و سایر کالاها امروزه از راه های دریایی صورت می پذیرد. همان طور که اشاره شد ظرفیت های جغرافیایی کشور سبب توسعه صنعت کشتیرانی شده است. به طوری که بسیاری از فارغ التحصیلان این رشته می توانند با شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران و یا شرکت پالایش و پخش فرآورده های نفتی همکاری نمایند. در دیگر سو برخی از نهادهای نظامی نیز از دانش آموختگان این رشته در گرایش های مختلف دعوت به همکاری می نمایند.

درآمد مهندسان دریا از این نهادها و ارگان ها نیز به طور نسبی مکفی و مناسب خواهد بود و در قبال تعهد به کار بسیاری از دانش آموختگان این رشته جذب نهادها و ارگان های فوق می گردند. اگر شما از آن دسته از افرادی هستید که علاقه مند به ادامه تحصیل و یا یافتن شغل با مدرک مهندسی دریا هستید باید بدانید که امکان ادامه تحصیل تا مقطع دکتری برای شما فراهم خواهد بود و اگر به دنبال فضایی برای یافتن شغل در این رشته در خارج از کشور هستید، کافی است نگاهی به سطح مناسب دستمزد مهندسان دریا در آمریکا بیاندازید. درآمد مهندسان دریا در آمریکا نسبت به میزان متوسط درآمد مشاغل دیگر بالاتر بوده و شرکت ها بسته به میزان تخصص و تجربه شما مبالغ بیشتری رو به عنوان دستمزد پرداخت خواهند نمود.

در انگلستان نیز که از دیرباز یکی از قطب های صنعت کشتی سازی و دریانوردی بوده است هم وضعیت شباهت های فراوانی با آمریکا داشته اما میزان تاثیر تجربه در میزان درآمد مهندسان دریایی در انگلستان بسیار بیشتر از سایر نقاط دنیاست.

 

توانمندی های مورد نیاز برای این رشته

در زمینه تحصیلی، فردی که به تحصیل در این رشته می پردازد می بایست تسلط نسبی به مباحث ریاضی، فیزیک و مکانیک داشته باشد. از دیگر سو می بایست، به زبان انگلیسی مسلط باشد زیرا اولا بسیاری از دروس این رشته به زبان انگلیسی بوده و ثانیا مهندسین كشتی و همچنین دیانوردان كه از راه های دريایی عازم سفرهای خارج از كشور می شوند بايد به زبان انگلیسی مسلط باشند.

تمام افرادی که علاقه مند به ورود به این رشته هستند می بایست پیش از ورود، آزمایش های پزشکی را پشت سر بگزارند تا ضمن محرز شدن سلامت کامل جسمانی، از نظر سلامت از بیماری هایی چون کوررنگی و...نیز اطمینان حاصل گردد.

در زمینه شغلی نیز می بایست روحیه کار تیمی داشته باشند زیرا در هر کدام از گرایش های فوق الذکر، نتیجه حاصل کار گروهی و مرهون هماهنگی و هم افزایی تمامی اعصای گروه است. حتی اگر سفر دریایی نداشته باشید می‌توانید آن را تصور کنید و یا صحنه برخی از فیلم‌ها را به ذهن بیاورید. مشکلاتی که در حین این سفر‌ها انجام می‌شود بسیار اساسی هستند و جز با کار گروهی قابل حل نیستند.

به واسطه سفرهای طولانی،باید دریانوردان توانایی های عاطفی لازم برای دوری های گاها بلند مدت و چند ماهه از خانواده خود را دارا بوده و این مسائل خللی در انجام وظایف آن‌ها ایجاد نکند.

سفر در پهنای دریاها و اقیانوس ها اگر چه بسیار شیرین و اغوا کننده می نماید، دارای دشواری های فراوانی نیز هست. به طوری که بسیاری از افرادی که برای اولین بار این سفر را تجربه می نمایند شرایط جسمی سختی را پشت سر می گذارند.

نکته حائز اهمیت دیگر محیط کار دانش آموختگان این رشته است که عموما در حاشیه سواحل که دارای ویژگی های خاص آب و هوایی است حضور خواهند داشت. لذا باید توان تاب آوری اینگونه شرایط آب و هوایی را در خود داشته یا ایجاد نمایند.

اگر علاقمند به هیجان و چالش در زندگی و حیطه شغلی خود هستید ضمن توجه به توانمندی ها و علایق و استعدادهای خود می توانید وارد این رشته و حیطه گردید و از این رهگذر برای خود و جامعه و کشور نیز منشا اثرات مثبتی باشید. در غیر این صورت این شغل دشوار را انتخاب نکنید چرا که ممکن است وقتتان را تلف کرده باشید. مهندسی دریا نسبت به سایر مشاغل از دشواری‌های خاصی برخوردار است و شاید نتوان تمام این دشواری‌ها را در قالب کلمات نیز بیان نمود به همین دلیل هم توصیه می‌کنیم در صورت امکان با افراد شاغل در این حوزه مشورت نمائید.

نظری برای این مقاله ثبت نشده است

اخبار استخدامی